De Cito Leerling in Beeld doorstroomtoets uitgelegd

Wat is de Cito Leerling in Beeld doorstroomtoets?

Cito Leerling in Beeld is de doorstroomtoets die wordt afgenomen door scholen die het Cito leerlingvolgsysteem gebruiken. Sinds 2023-2024 is dit de officiële opvolger van de oude Cito-eindtoets en is hij goedgekeurd door het College voor Toetsen en Examens.

De toets toetst de drie verplichte onderdelen die gelden voor alle doorstroomtoetsen: lezen, taalverzorging en rekenen. De score van je kind wordt vertaald naar een toetsadvies dat samen met het advies van de leerkracht het definitieve schooladvies bepaalt.

Volgens de officiële cijfers van Cito BV maken in het schooljaar 2025-2026 ruim 95.000 leerlingen op zo’n 3.450 scholen de Leerling in Beeld doorstroomtoets, waarmee het samen met IEP een van de meest gebruikte doorstroomtoetsen in Nederland is.

Wat is het verschil tussen Cito LiB en de oude Cito-eindtoets?

Voor ouders die de oude Cito-toets nog kennen: Cito Leerling in Beeld is de moderne versie, met een paar belangrijke verschillen:

• De toets wordt eerder afgenomen (januari-februari in plaats van april), zodat de uitslag meeweegt in het schooladvies voordat de aanmelding voor de middelbare school start
• De digitale variant is adaptief: vragen worden aangepast aan het niveau van de leerling tijdens het maken
• De toets meet alleen de wettelijk verplichte onderdelen (lezen, taalverzorging, rekenen) en niet meer aparte onderdelen zoals studievaardigheden of wereldoriëntatie
• De leesteksten zijn aansprekender en korter dan in de vroegere eindtoets
• Aangepaste versies voor leerlingen met ondersteuningsbehoeften zijn standaard beschikbaar

Welke onderdelen meet Cito Leerling in Beeld?

De drie verplichte onderdelen worden bij Cito LiB uitgesplitst in concrete subdomeinen. Op die manier laat de rapportage niet alleen zien hoe je kind het in totaal doet, maar ook op welke deelvaardigheden er nog winst valt te halen.

Bij Cito LiB is Lezen het enige onderdeel met uitsluitend open vragen. Dat onderscheidt deze toets van bijvoorbeeld IEP en Route 8, waar bij Lezen ook meerkeuzevragen voorkomen. Voor leerlingen die het lastig vinden om antwoorden zelf te formuleren in plaats van uit een lijstje te kiezen, kan dit een aandachtspunt zijn.

Hoe ziet de afname eruit?

De toets wordt afgenomen op twee opeenvolgende ochtenden van ongeveer twee uur per ochtend. Bij de papieren toets staan de data vast op 3 en 4 februari 2026. Voor de digitale toets kiest de school zelf twee aaneengesloten dagen binnen de periode van 26 januari tot en met 15 februari.

Adaptief in de digitale versie

De digitale Cito LiB werkt met multi-stage adaptiviteit. Alle leerlingen maken op dag 1 dezelfde starttaak voor de onderdelen lezen, rekenen en taalverzorging. Op basis van het resultaat krijgt elke leerling op dag 2 een makkelijkere of moeilijkere vervolgtaak. Dit kan per onderdeel verschillen: een leerling kan bijvoorbeeld voor lezen het makkelijkere vervolgdeel maken en voor rekenen het moeilijkere.

Belangrijk om te weten: elk toetsadvies (van vmbo tot vwo) is mogelijk, ongeacht of je kind de makkelijke of moeilijke vervolgtaak heeft gemaakt. De adaptiviteit zorgt dat je kind opgaven op niveau krijgt, maar bepaalt niet bij voorbaat de uitslag.

Papieren versie is lineair

De papieren toets is niet adaptief: iedereen krijgt dezelfde set opgaven. Daar zijn opgavenboekjes voor, met antwoordbladen die door Cito worden nagekeken. De koerier komt de materialen na afname ophalen.

Aangepaste versies voor leerlingen met ondersteuningsbehoeften

Cito Leerling in Beeld biedt verschillende aangepaste versies aan, zodat leerlingen met specifieke ondersteuningsbehoeften de toets ook kunnen maken:

• Dyslexie: vergrote tekst en audio-ondersteuning beschikbaar
• Visuele beperking: vergrote versie, eventueel in combinatie met audio
• Slechtziend of zwart-wit nodig: zwart-witversie van het opgavenboekje beschikbaar
• Concentratieproblemen: mogelijkheid om de toets in meer pauzes of dagdelen te spreiden, in overleg met de school

De keuze voor een aangepaste versie loopt via de school. Voor de papieren versie moet dit op voorhand worden aangevraagd bij Cito.

Hoe lees je de Cito uitslag?

Het leerlingrapport van Cito LiB bestaat uit drie hoofdonderdelen:

• Vaardigheidsscore: een getal tussen 151 en 200, dat de totaalscore van je kind weergeeft
• Toetsadvies: een schoolniveau-aanduiding (bijvoorbeeld havo of vmbo-t/havo), altijd met een dubbel advies (een bandbreedte van twee schoolsoorten)
• Referentieniveaus: per onderdeel of je kind het basisniveau (1F) en streefniveau (2F voor taal, 1S voor rekenen) heeft behaald

Daarnaast staat in het rapport per onderdeel hoeveel vragen goed beantwoord zijn en het percentage daarvan. Bij Lezen wordt ook uitgesplitst hoe je kind heeft gescoord op de subdomeinen (woordenschat, begrijpen, opzoeken).

Hoe bereid je je kind voor op de Cito doorstroomtoets?

Veel kinderen kennen de stof, maar wennen aan de vraagstelling van Cito-toetsen vraagt oefening. Cito-vragen zijn vaak compact geformuleerd, met meerkeuze-antwoorden die op elkaar lijken. Dat maakt zorgvuldig lezen essentieel.

Cito stelt zelf gratis voorbeeldboekjes en een digitale voorbeeldtoets beschikbaar. Daarmee kan je kind kennismaken met de stijl van vraagstelling. In aanvulling daarop bieden wij een live 1-op-1 training waarin we het oefenmateriaal afstemmen op Cito LiB. Je kind oefent met opgaven in de stijl van Cito, leert herkennen welke vraagtypes voorkomen, en oefent met het tempo waarop de toets gemaakt moet worden.

Een specifiek aandachtspunt voor Cito LiB: het Lezen-onderdeel bestaat uit open vragen. Voor leerlingen die meerkeuze gewend zijn, vraagt dat extra oefening met het zelf formuleren van antwoorden.

Veelgestelde vragen over Cito Leerling in Beeld